Fondas Ladis, parallèlement à son métier de journaliste, est poète, écrivain et éditeur d'une revue littéraire. Nombres des ses poèmes ont été mis en musique par les plus grands compositeurs grecs, tels Mikis Théodorakis, Manos Loïzos ou Thanos Mikroutsikos.
Dans Athènes, mes itinéraires, Fondas Ladis nous fait découvrir des quartiers d'Athènes, de l'Antiquité à nos jours.
« Athènes mes itinéraires représentent un voyage personnel dans ce que l'on appelle le centre historique d'Athènes, dans des lieux où coexistent des monuments datant de toutes les époques de l'histoire de la ville, de l'Antiquité à nos jours. L'écriture de ces poèmes a commencé en 1995 et s'est achevé à l'automne 2001. Au printemps 2001, le compositeur Christos Nikolopoulos en a mis dix en musique – ainsi que six autres au contenu similaire que je lui avais donnés – formant un recueil de chansons portant le même titre et disponible en CD depuis décembre 2002. »
Dans Athènes, mes itinéraires, Fondas Ladis nous fait découvrir des quartiers d'Athènes, de l'Antiquité à nos jours.
« Athènes mes itinéraires représentent un voyage personnel dans ce que l'on appelle le centre historique d'Athènes, dans des lieux où coexistent des monuments datant de toutes les époques de l'histoire de la ville, de l'Antiquité à nos jours. L'écriture de ces poèmes a commencé en 1995 et s'est achevé à l'automne 2001. Au printemps 2001, le compositeur Christos Nikolopoulos en a mis dix en musique – ainsi que six autres au contenu similaire que je lui avais donnés – formant un recueil de chansons portant le même titre et disponible en CD depuis décembre 2002. »
Fondas Ladis
KÉRAMIKOS
Au bout de la rue Ermou il y a une porte.
Suffit de la franchir pour être au paradis,
coteaux, marbres brisés, herbes folles
et du silence le mélodieux rossignol.
Suffit de prendre à côté les ruelles oubliées
pour voir des maisons pâles, des cours à l'abondon.
Elles n'ont pas à cacher ni ornements ni pièces d'or
juste des visages dans les ombres du temps.
Rue Plataion Périclès parle à la tombre
de sa voix à la tienne il n'y a qu'un pas.
Λίγο πριν βγεις απ ' την Ερμού έχει μια πόρτα,
που, αν τη διαβείς, μες στον Παράδεισο θα μπεις.
Πλαγιές μικρές, σπασμένα μάρμαρα και χόρτα
και το γλυκόλαλο τ ' αηδόνι της σιωπής.
Κι αν πάρεις δίπλα τα στενά τα ξεχασμένα,
σπίτια χλωμά θα δεις και έρημες αυλές.
Φλουριά δεν έχουν και μαλάματα κρυμμένα,
μονάχα πρόσωπα στου χρόνου τις σκιές.
Ο Περικλής στην Πλαταιών μιλάει στο Σήμα
απ ' τη φωνή του ώς τη φωνή σου ένα βήμα.
Kéramikos : Dème Céramée. Un des 139 dèmes de l'ancienne Athènes. C'est là que se trouvait le cimetière de la ville, que l'on peut toujours visiter aujourd'hui, au carrefour des rues Ermou et Piréos. L'allée des tombeaux (Démosion Séma) voie funèbre où étaient enterrés de nombreux Athéniens illustres, de 1500 mètres de long et de 40 mètres de large, partait de Kéramikos – à travers l'actuelle rue Plataion – et rejoignait l'Académie. C'est là-même qu'en 431 av. J.C., Périclès, dont la tombe, selon des sources anciennes, se trouve également dans cette allée, a prononcé l'Épitaphe en l'honneur des victimes de la première année de la guerre du Péloponnèse. Kéramikos, aujourd'hui comme dans l'Antiquité, est traversé par le fleuve Éridanos.Κεραμεικός: Δήμος των Κεραμέων. Ένας από τους 139 δήμους της αρχαίας Αθήνας. Εκεί βρισκόταν και το νε κροταφείο της πόλης. Το Δημόσιο Σήμα, μια ταφική οδός, όπου ήταν θαμμένοι πολλοί επιφανείς Αθηναίοι, μήκους 1500 και πλάτους 40 μέτρων, ξεκινούσε από το λεγόμενο «έξω» Κεραμεικό και κατέληγε - μέσω της σημερινής οδού Πλαταιών - στην Ακαδήμεια. Το 431 π.Χ., ο Περικλής, που ο τάφος του σύμφωνα με αρχαίες πηγές βρίσκεται επίσης στο Σήμα, εκφώνησε εκεί τον Επιτάφιο, προς τιμήν των πεσόντων κατά το πρώτο έτος του Πελοποννησιακού πολέμου.
VOIX SACRÉE
Mon santouri deu temps de jadis,
prends un air et joue
Égaléon fais retentir,
le roi Xerxès fais frémir.
Joue à en chambouler le monde
jusqu'au Siècle d'Or
et au vieux platon dis de sortir
jusqu'à l'Oliveraie.
Une envie me rongeait,
je vous en fais l'aveu.
Prendre les rives de l'Éridanos
et me mettre à chanter.
Les oiseaux, les eaux dansantes
viendraient me seconder,
les marbres en ruine m'apprendraient
qu'il n'est pas vain de chanter.
Vois Sacrée, cela veut dire
court-circuit de la mémoire.
Torpilleur qui a jeté l'ancre
dans les détroits du temps.
Σαντούρι μου παμπάλαιο,
πάρε σκοπό να παίξεις
ν' ακούσει το Αιγάλεω,
να φοβηθεί κι ο Ξέρξης .
Φέρε τον κόσμο ανάποδα
ώς το Χρυσόν Αιώνα
και πες στο γέρο Πλάτωνα
να βγει στον Ελαιώνα.
Ένα σαράκι είχα στο νου,
να σας το μαρτυρήσω.
Στις όχθες του Ηριδανού
να βγω να τραγουδήσω.
Πουλιά , νερά κια γάργαρα,
να μου κρατούν σεγόντο
και να μου λεν τα μάρμαρα,
πως δε λαλώ στο βρόντο.
Ιερά Οδός σημαίνει
μνήμη βραχυκλωμένη.
Μπουρλοτιέρικο που αράζει
μες στου χρόνου το μπουγάζι.
πάρε σκοπό να παίξεις
ν' ακούσει το Αιγάλεω,
να φοβηθεί κι ο Ξέρξης .
Φέρε τον κόσμο ανάποδα
ώς το Χρυσόν Αιώνα
και πες στο γέρο Πλάτωνα
να βγει στον Ελαιώνα.
Ένα σαράκι είχα στο νου,
να σας το μαρτυρήσω.
Στις όχθες του Ηριδανού
να βγω να τραγουδήσω.
Πουλιά , νερά κια γάργαρα,
να μου κρατούν σεγόντο
και να μου λεν τα μάρμαρα,
πως δε λαλώ στο βρόντο.
Ιερά Οδός σημαίνει
μνήμη βραχυκλωμένη.
Μπουρλοτιέρικο που αράζει
μες στου χρόνου το μπουγάζι.
La Voix Sacrée (Iera Odos) – de 19 km de long – reliait dans l'Antiquité Eleusis à Athènes. C'est elle qu'empruntait
le cortège des mystères d'Eleusis, avant de déboucher sur l’extrémité nord de l'actuelle rue Piréos. L'Oliveraie qui encadrait la Voix Sacrée, comptait 150 000 oliviers au Ve siècle av. J.C.. C'est là que se trouvait l'Académie de Platon. Durant leur troisième campagne contre les Grecs en 480 av. J.C., lors de leur pillage de l'Attique, les Perses épargnèrent l'Oliveraie par crainte de la fureur d'Athéna. Xerxès a suivi la bataille navale de Salamine du haut du trône spécial installé sur le mont Égaléon.Η Ιερά οδός ένωνε στην αρχαιότητα την Ελευσίνα με την Αθήνα. Από αυτήν περνούσε η πομπή των Ελευσίνιων Μυστηρίων και κατέληγε στο σημερινό βόρειο κράσηεδο της οδού Πειραιώς. Ο Ελαιώνας, στις δύο πλευρές της Ιεράς Οδού, είχε κατά τον 50 αιώνα π.Χ. 150.000 ρίζες . Εκεί είχε την Ακαδημία του ο Πλάτωνας. Οι Πέρσες κατά την τρίτη εκστρατεία τους κατά των Ελλήνων, το 480 π.Χ., εξαίρεσαν από τη λεηλασία της Απικής τον Ελαιώνα, φοβούμενοι τη μήνι της Αθηνάς. Ο Ξέρξης παρακολούθησε τη ναυμαχία της Σαλαμ ίνας από έναν ειδικό θρόνο στο όρος Αιγάλεω.
MONASTIRAKI
Prends les rues du ciel et viens à Monastiraki.
Dis au revoir à l'océan et vogue dans le ruisseau.
Oublie les cartes, baisse les voiles.
Et laisse Saint Lambin posté au mat !
Lambeau de l'Orient au rouet de la mémoire,
donnant à la vie de la marge là où elle finit.
Six jours le front bas, de grâce, ça suffit !
En voilà encore un dans l'or qui fuit !
Les dieux bien alignés, Vania à l'accordéon,
la Grèce tout là-haut dans les bras de Samson.
Si tu ne veux pas que cette vie s'élimine,
emmène-la faire un tour et vieillir.
Πάρε τους δρόμους τ' ουρανού κι έλα Μοναστηράκι.
Πες «γεια χαρά» του ωκεανού και μπες στο ποταμάκι.
Μάινα τα πανιά και δίχως χάρτη
και ο Άη Τεμπέλης στο κατάρτι!
Ρετάλι της Ανατολής στης μνήμης το στημόνι,
που δίνεις τράτο της ζωής εκεί, που λες τελειώνει.
Έξη μέρες μπρούμυτα, νισάφι!
Κι άλλη μια μες στ ' άπιαστο χρυσάφι!
Ο Βάνιας παίζει ακορντεόν και οι θεοί αράδα
και στα χεράκια του ο Σαμψών σηκώνει την Ελλάδα.
Τούτ' η ζήση, αν θέλεις να μη λιώσει,
βγάλ ' τη στο σεργιάνι, να παλιώσει!
Πες «γεια χαρά» του ωκεανού και μπες στο ποταμάκι.
Μάινα τα πανιά και δίχως χάρτη
και ο Άη Τεμπέλης στο κατάρτι!
Ρετάλι της Ανατολής στης μνήμης το στημόνι,
που δίνεις τράτο της ζωής εκεί, που λες τελειώνει.
Έξη μέρες μπρούμυτα, νισάφι!
Κι άλλη μια μες στ ' άπιαστο χρυσάφι!
Ο Βάνιας παίζει ακορντεόν και οι θεοί αράδα
και στα χεράκια του ο Σαμψών σηκώνει την Ελλάδα.
Τούτ' η ζήση, αν θέλεις να μη λιώσει,
βγάλ ' τη στο σεργιάνι, να παλιώσει!
Le quartier de Monastraki représente un endroit central depuis la fin du XVIIe siècle, quand la ville a connu un nouvel essor après le départ des Vénitiens. Monastiraki, qui se trouve entre les agoras romaine et antique, est aujourd'hui un lieu de vente de vêtements bon marché et d'objets de collection de diverse nature. Vania, qui est mort il y a quelque années, jouait de l'accordéon le samedi et le dimanche à Monastiraki. Samson, lutteur populaire, donnait des représentations le dimanche matin jusqu'aux années 90, sur la petite place en face de la station de métro Thésion.Η περιοχή της πλατείας του Μοναστηρακίοu - ανάμεσα στη Ρωμαϊκή και την Αρχαία Αγορά - αποτελούσε κεντρικό σημείο της Αθήνας από τα τέλη του 170υ αιώνα, όταν η πόλη αναπτύχθηκε εκ νέου, μετά την αποχώρηση των Ενετών. Βάνιας: ακκορντεονίστας που έπαιζε τα Σαββατοκύριακα στο Μοναστηράκι. Πέθανε πριν από λίγα χρόνια. Σαμψών: Είδος νεοέλληνα Kouταλιανoύ, που έδινε παραστάσεις, ώς πριν λίγα χρόνια, τα κυριακάτικα πρωινά, στη μικρή πλατεία απέναντι από το σταθμό του τρένου στο Θησείο.
RUE ÉOLOU
Prends du souvenir le jumbo jet
pour « chez Loumidis » et « chez Mambo ».
En survolant Haftia à l'arrivée
une étrange nausée te saisira.
Pour le présent ne te fais aucun souci,
dans le trou noir de la rue Éolou enfonce-toi.
Enfant des années cinquante à ta sortie,
tu porteras des habits neufs de Dragonas.
N'abandonne pas les mines de l'âme,
creuse un tunnel jusqu'à la Poste désaffectée.
Écris-moi un message en arrivant,
et dépose-le dans la crypte de l'espace-temps.
Πάρε τώρα της ανάμνησης το τζάμπο,
να σε πάει στου «Λουμϊδη» και στο «Μάμπο».
Κι όταν φτάσεις, τέλος, πάνω απ' τα Χαυτεία
θα σε ζώσει μια παράξενη ναυτία.
Για το σήμερα μη νοιάζεσαι καθόλου.
Μπες βαθειά στη μαύρη τρύπα της Αιόλου.
Κι όταν βγεις παιδί στη μέση του αιώνα,
θα φοράς καινούργια ρούχα απ' του Δραγώνα.
Μην αφήνεις τη ς ψυχής το λατομείο.
Τούνελ φτιάξε ώς το παλιό Ταχυδρομείο .
Κι ένα μήνυμα, με σένα παραλήπτη,
γράψε κι άσε στου χωρόχρονου την κρύπτη.
να σε πάει στου «Λουμϊδη» και στο «Μάμπο».
Κι όταν φτάσεις, τέλος, πάνω απ' τα Χαυτεία
θα σε ζώσει μια παράξενη ναυτία.
Για το σήμερα μη νοιάζεσαι καθόλου.
Μπες βαθειά στη μαύρη τρύπα της Αιόλου.
Κι όταν βγεις παιδί στη μέση του αιώνα,
θα φοράς καινούργια ρούχα απ' του Δραγώνα.
Μην αφήνεις τη ς ψυχής το λατομείο.
Τούνελ φτιάξε ώς το παλιό Ταχυδρομείο .
Κι ένα μήνυμα, με σένα παραλήπτη,
γράψε κι άσε στου χωρόχρονου την κρύπτη.
La rue Éolou continue d'être une des rues les plus commerçantes d'Athènes. La partie de cette rue proche de la place Omonia s'appelle Haftia. Le poème mentionne des endroits historiques du quartier dont quelques-uns n'existent plus, comme la brûlerie Loumidis, le magasin de disques Mambo, les grands magasins Dragonas et la vieille Poste sur l'actuelle place Ethnikis Antistaseos (de la Résistance nationale).Χαυτεία: έτσι ονομάζεται το τμήμα της οδού Αιόλου μεταξύ των οδών Πατησίων, Πανεπιστημίου και Σταδίου. Το Μάμπο, το πρώτο εξειδικευμένο δισκοπωλείο της Αθήνας, ήταν στη γωνία Πατησίων και Πανεπιστημίου, προς την Ομόνοια, εκεί όπου σήμερα στεγάζεται η Εθνική Τράπεζα. Τα καταστήματα Δραγώνα, που άνοιξαν πρώτα στον Πειραιά, το 1890 και μετά στην Αθήνα, το 1906, στη συμβολή των οδών Αιόλου και Σοφοκλέους, είναι τα πρώτα που εφάρμοσαν το σύστημα των εκmώσεων, το 1930. Το παλιό Ταχυδρομείο ήταν από το 1900 ώς το 1971 στην πλατεία Λουδοβίκου, μετέπειτα Θεάτρου, Δημαρχείου, Κοτζιά και τώρα Εθνικής Αντιστάσεως, στη γωνία ακριβώς με την οδό Αιόλου, απέναντι από το κεντρικό κτίριο της Εθνικής Τράπεζας.
Poèmes et textes extraits du livre [Athènes, mes itinéraires] de Fondas Ladis, publié aux éditions Mnimès, Athènes, 2001.
Pour plus de renseignements sur l'auteur, vous pouvez vous rendre à l'adresse www.fondasladis.com.
